副词专题

۱

时间 · زمان

قیدهای زمان و ترتیب

时间与顺序

这一组回答“什么时候、先后来后”。大多数可以放在句首，也可以放在主语后、动词前。

۲۲ 条

现在与远近اکنون و دور و نزدیک۹

الان

alān

现在副

ببخشید آقا، الان بانک باز است؟

bebakhsheed āghā, alān bānk bāz ast?

请问先生，银行现在开门吗？

حالا

hālā

现在；那么副

حالا من دانشجوی سال اول هستم.

hālā man dāneshjo-ye sāl-e avval hastam.

现在我是一年级学生。

امروز

emrooz

今天副

امروز چند شنبه است؟

emrooz chand shanbe ast?

今天星期几？

دیروز

deerooz

昨天副

دیروز دوشنبه بود.

deerooz doshanbe bood.

昨天是星期一。

فردا

fardā

明天副

فردا کلاس فارسی داریم.

fardā kelās-e fārsee dāreem.

明天有波斯语课。

پس‌فردا

pas-fardā

后天副

پس‌فردا به تهران می‌روم.

pas-fardā be tehrān mee ravam.

后天我去德黑兰。

پریروز

pareerooz

前天副

پریروز به بازار رفتم.

pareerooz be bāzār raftam.

前天我去了市场。

امسال

emsāl

今年副

امسال فارسی می‌خوانم.

emsāl fārsee mee khānam.

今年我学波斯语。

پارسال

pārsāl

去年副

پارسال در چین بودم.

pārsāl dar cheen boodam.

去年我在中国。

仍然与先后هنوز و ترتیب۱۳

هنوز

hanooz

还、仍然；尚未副

او هنوز خواب است.

oo hanooz khāb ast.

他还在睡。

肯定句 = 还在；否定句 = 还没：هنوز نیامده است（他还没来）。

فعلاً

fe'lan

目前、暂时副

بسیار خوب، فعلاً خداحافظ!

besyār khoob, fe'lan khodāhāfez!

好极了，暂时再见！

بعداً

ba'dan

以后、稍后副

بعداً با تو صحبت می‌کنم.

ba'dan bā to sohbat mee konam.

我稍后跟你谈。

بعدها

ba'dhā

后来副

بعدها فهمیدم.

ba'dhā fahmeedam.

后来我明白了。

سپس

sepas

然后副

سپس به آسانی چوب‌ها را شکست.

sepas be āsānee choob-hā rā shekast.

然后轻而易举地把木棒折断了。

آنگاه

āngāh

于是、然后副

آنگاه به خانه رفتیم.

āngāh be khāne rafteem.

然后我们回家了。

اول

avval

首先、第一副

اول من می‌روم.

avval man mee ravam.

我先走。

اول 也可作形容词“第一的”：درس اول、روز اول。

آخر

ākhar

最后副

آخر همه رفتند.

ākhar hame raftand.

最后大家都走了。

دوباره

dobāre

再次副

لطفاً دوباره بگویید.

lotfan dobāre begooeed.

请再说一遍。

بازهم

bāz-ham

又一次、仍然副

او بازهم آمد.

oo bāz-ham āmad.

他又来了。

تازه

tāze

刚刚、才副

تازه از سفر برگشتم.

tāze az safar bargashtam.

我刚旅行回来。

قبلاً

ghablan

以前副

قبلاً اینجا بودم.

ghablan eenjā boodam.

我以前来过这里。

به‌زودی

bezoodee

很快、不久副

به‌زودی می‌بینمت.

bezoodee mee beenamat.

很快见你。

۲

频率 · تکرار

قیدهای تکرار

频率：总是、常常、有时、从不

频率副词通常放在主语后、动词前；هر روز / هر هفته 这类短语可以放句首。

۱۰ 条

高频پرتکرار۶

همیشه

hameeshe

总是副

برنامهٔ روزانهٔ آقای محمدی همیشه پر است.

barnāme-ye roozāne-ye āqā-ye mohammadī hameeshe por ast.

穆罕默迪先生的日常安排总是很满。

معمولاً

ma'moolan

通常副

معمولاً ساعت هفت بیدار می‌شوم.

ma'moolan sā'at-e haft beedār mee shavam.

我通常七点起床。

اغلب

aghlab

经常副

او اغلب دیر می‌آید.

oo aghlab deer mee āyad.

他经常迟到。

هر روز

har rooz

每天短语

هر روز ورزش می‌کنم.

har rooz varzesh mee konam.

我每天运动。

هر هفته

har hafte

每周短语

هر هفته فارسی می‌خوانم.

har hafte fārsee mee khānam.

我每周学波斯语。

هر سال

har sāl

每年短语

هر سال به ایران می‌روم.

har sāl be eerān mee ravam.

我每年去伊朗。

低频与零频率کم‌تکرار و هرگز۴

گاهی

gāhee

有时副

نرگس گاهی فیلم می‌بیند.

narges gāhee feelm mee beenad.

纳吉丝有时看电影。

به‌ندرت

be-nodrat

很少副

او به‌ندرت سینما می‌رود.

oo be-nodrat seemā mee ravad.

他很少去电影院。

هرگز

hargez

从不、绝不副

من هرگز دروغ نمی‌گویم.

man hargez doroogh namee gooyam.

我从不撒谎。

هرگز 后面的动词必须是否定式。

هیچ‌وقت

heech-vaght

从不（口语）副

هیچ‌وقت دیر نمی‌کنم.

heech-vaght deer namee konam.

我从不迟到。

同 هرگز，动词用否定式。

注意 هرگز / هیچ‌وقت 本身就表示“从不”，但波斯语仍要用否定动词，构成双重否定；不要写成 هرگز دروغ می‌گویم。

۳

程度 · میزان

قیدهای مقدار

程度：很、非常、一点、只、甚至

程度副词一般紧挨着被修饰的形容词或副词；فقط 放在被强调的成分前。

۱۴ 条

高程度شدت زیاد۵

خیلی

kheylee

很、非常副

این کتاب خیلی خوب است.

een ketāb kheylee khoob ast.

这本书很好。

بسیار

besyār

非常（正式）副

زبان فارسی بسیار شیرین است.

zabān-e fārsee besyār sheereen ast.

波斯语非常甜美。

کاملاً

kāmelan

完全地副

این اتاق کاملاً تمیز است.

een otāgh kāmelan tameez ast.

这个房间完全干净。

واقعاً

vāqe'an

真的、确实副

واقعاً؟

vāqe'an?

真的吗？

اصلاً

aslan

根本、完全（多用于否定）副

اصلاً نمی‌دانم.

aslan namee dānam.

我根本不知道。

低程度与限制شدت کم و محدودیت۵

کمی

kamee

一点、稍微副

کمی فارسی بلدم.

kamee fārsee baladam.

我会一点波斯语。

تقریباً

taghreeban

差不多、大约副

تقریباً یک ساعت راه است.

taghreeban yek sā'at rāh ast.

大约一小时的路。

حدود

hodood

大约副

حدود سی نفر آمدند.

hodood-e see nafar āmadand.

大约来了三十人。

فقط

faghat

只、仅副

با دوچرخه فقط بیست دقیقه راه است.

bā docharkhe faghat beest dagheege rāh ast.

骑自行车只要二十分钟。

حتی

hattā

甚至副

حتی یک نفر هم نیامد.

hattā yek nafar ham neeyāmad.

甚至一个人都没来。

比较与递进مقایسه۴

بیشتر

beeshtar

更多副

بیشتر از هشت ساعت می‌خوابم.

beeshtar az hasht sā'at mee khābam.

我睡八个小时以上。

کمتر

kamtar

更少副

من کمتر عرق می‌کنم.

man kamtar aragh mee konam.

我出汗少。

مخصوصاً

makhsoosan

尤其副

میوه دوست دارم، مخصوصاً سیب.

meeve doost dāram, makhsoosan seeb.

我喜欢水果，尤其是苹果。

بخصوص

bekhosoos

尤其（同义）副

تابلوهای معروف زیاد است، بخصوص تابلوهای قرن نوزدهم.

tāblo-hā-ye ma'roof zeyād ast, bekhosoos tāblo-hā-ye gharn-e noozdahom.

名画很多，尤其是十九世纪的。

۴

方式 · حالت

قیدهای حالت

方式与状态

这一组说明“怎么做”：一起、单独、渐渐、突然、故意、仔细。多数放在动词前。

۱۱ 条

合作与独自با هم و تنها۲

باهم

bāham

一起副

ما باهم به دانشگاه می‌رویم.

mā bāham be dāneshgāh mee raveem.

我们一起去大学。

تنها

tanhā

单独、只副

او تنها زندگی می‌کند.

oo tanhā zendeghee mee konad.

他独自生活。

نه تنها … بلکه … = 不仅……而且……。

速度与突然سرعت و ناگهان۳

کم‌کم

kam-kam

渐渐、一点点地副

کم‌کم فارسی یاد می‌گیرم.

kam-kam fārsee yād mee geeram.

我渐渐学会波斯语。

یکدفعه

yekdaf'e

突然副

یکدفعه باران گرفت.

yekdaf'e bārān gereft.

突然下起雨来。

اتفاقاً

etefāghan

正好、碰巧副

اتفاقاً ما یک بلیط اضافه داریم.

etefāghan mā yek beeleet-e ezāfe dāreem.

正好我们多一张票。

态度与方式نحوه۶

ناچار

nāchār

不得不、无奈副

ناچار خانه ماندیم.

nāchār khāne māndeem.

我们不得不待在家里。

عمداً

amdan

故意副

او عمداً این کار را کرد.

oo amdan een kār rā kard.

他故意这么做。

اشتباهاً

eshtebāhan

错误地副

اشتباهاً شماره را گرفتم.

eshtebāhan shomāre rā gereftam.

我拨错了号码。

مرتب

morattab

整齐地副

او اتاقش را مرتب می‌کند.

oo otāghash rā morattab mee konad.

他把房间整理整齐。

با دقت

bā deghat

仔细地短语

با دقت گوش بدهید.

bā deghat goosh bedaheed.

请仔细听。

یک راست

yek rāst

直接、径直短语

یک راست سر کلاس می‌رود.

yek rāst sar-e kelās mee ravad.

直接去上课。

۵

语气 · لحن

قیدهای جمله

语气与篇章

这些词不修饰某个词，而是给整句话定语气：当然、也许、请、例如、顺便说。放句首最自然。

۱۵ 条

判断与可能احتمال۵

篇章与举例مثال و توضیح۷

礼貌与评价ادب و ارزیابی۳

۶

应答 · پاسخ

بله و خیر

肯定与否定：是 / 不

بله / آری / آره 都是“是”，正式程度不同；نه / خیر / نخیر 都是“不”。

۶ 条

肯定مثبت۳

بله

bale

是（通用）副

بله، این کتاب مال من است.

bale, een ketāb māl-e man ast.

是的，这本书是我的。

آری

āree

是（正式/书面）副

آری، او ایرانی است.

āree, oo eerānee ast.

是的，他是伊朗人。

آره

āre

是（口语）副

آره، می‌آیم.

āre, mee āyam.

是，我来。

否定منفی۳

نه

na

不（通用）副

نه، این کتاب مال من نیست.

na, een ketāb māl-e man neest.

不，这本书不是我的。

خیر

kheyr

不（正式）副

خیر، ممنون.

kheyr, mammoon.

不，谢谢。

نخیر

nakheyr

不（正式/强调）副

نخیر، اینطور نیست.

nakheyr, eentowr neest.

不，不是这样。

说明回答否定式问句时，波斯语和汉语有时相反：مگر نه؟（不是吗？）回答 چرا 表示“是”，回答 نه 表示“不”。遇到否定问句先听清楚再答。

۷

规则 · قاعده

جای قید در جمله

副词放哪里：位置规则

波斯语副词位置比汉语灵活，但有几条硬规则：程度副词贴形容词，语气副词放句首，否定副词配否定动词。

副词位置

类型	常见位置	例子	说明
时间/频率	主语后、动词前，或句首	من معمولاً هفت بیدار می‌شوم.	句首也可：معمولاً من…
程度	紧挨形容词/副词	خیلی خوب / کمی دیر	不能跑到句末
语气	句首	البته، شاید، متأسفانه	后面常加逗号
限制	被强调成分前	فقط بیست دقیقه	位置变，意思变
方式	动词前	با دقت گوش بدهید.	也可放句首强调

程度

خیلی + 形容词

很 + 形容词

kheylee khoob

频率

主语 + 频率副词 + 动词

我通常……

man ma'moolan … mee ravam.

只

فقط + 被强调成分

只 + ……

faghat beest dagheege

提示 هم（也）要放在它所修饰的词后面：من هم می‌روم（我也去）。نه تنها … بلکه …（不仅……而且……）是固定搭配。

注意 هرگز / هیچ‌وقت 必须配否定动词；هنوز 在否定句里表示“还没”，不要和 هنوز نه（还没有）混用。

قیدهای فارسی