时间专题

词汇 · واژه‌ها

قیدهای زمان

时间词：今天、下周、去年

时间词分四组：日、周、月年、时点与频率。先把“今天/昨天/明天”和“这周/上周/下周”用熟，其他按同一模式推。

۳۰ 条

日روز۵

امروز

emrooz

今天时间

امروز چند شنبه است؟

emrooz chand shanbe ast?

今天星期几？

دیروز

deerooz

昨天时间

دیروز به بازار رفتم.

deerooz be bāzār raftam.

昨天我去了市场。

فردا

fardā

明天时间

فردا کلاس داریم.

fardā kelās dāreem.

明天我们有课。

پریروز

parerooz

前天时间

پریروز به تهران رسیدم.

parerooz be tehrān raseedam.

前天我到了德黑兰。

پس‌فردا

pasfardā

后天时间

پس‌فردا امتحان داریم.

pasfardā emtehān dāreem.

后天我们有考试。

周هفته۶

این هفته

een hafte

这周时间

این هفته کلاس داریم.

een hafte kelās dāreem.

这周我们有课。

هفتهٔ گذشته

hafte-ye gozashte

上周时间

هفتهٔ گذشته به شیراز رفتم.

hafte-ye gozashte be sheerāz raftam.

上周我去了设拉子。

هفتهٔ پیش

hafte-ye peesh

上周（口语）时间

هفتهٔ پیش او را دیدم.

hafte-ye peesh oo rā deedam.

上周我见了他。

هفتهٔ آینده

hafte-ye āyande

下周时间

درس‌های هفتهٔ آینده زیاد نیست؟

dars-hā-ye hafte-ye āyande zeyād neest?

下周的课不多吗？

هفتهٔ بعد

hafte-ye ba'd

下周（口语）时间

هفتهٔ بعد امتحان داریم.

hafte-ye ba'd emtehān dāreem.

下周我们有考试。

آخرِ هفته

ākhar-e hafte

周末时间

آخرِ هفته تعطیل است.

ākhar-e hafte ta'teel ast.

周末放假。

月与年ماه و سال۶

این ماه

een māh

这个月时间

این ماه چه ماهی است؟

een māh che māhee ast?

这个月是什么月？

ماهِ گذشته

māh-e gozashte

上个月时间

ماهِ گذشته به ایران رفتم.

māh-e gozashte be eerān raftam.

上个月我去了伊朗。

ماهِ آینده

māh-e āyande

下个月时间

ماهِ آینده امتحان داریم.

māh-e āyande emtehān dāreem.

下个月我们有考试。

امسال

emsāl

今年时间

امسال سالِ ۲۰۲۶ میلادی است.

emsāl sāl-e 2026 meelādee ast.

今年是公历 2026 年。

پارسال

pārsāl

去年时间

پارسال فارسی نمی‌خواندم.

pārsāl fārsee namee khāndam.

去年我还没学波斯语。

سالِ آینده

sāl-e āyande

明年时间

سالِ آینده به ایران می‌روم.

sāl-e āyande be eerān mee ravam.

明年我去伊朗。

时点نقطهٔ زمان۵

حالا / الان

hālā / al'ān

现在时间

الان کتابخانه باز است؟

al'ān ketābkhāne bāz ast?

现在图书馆开门吗？

الان 更口语；حالا 也可表示“那么、现在”。

بعداً

ba'dan

以后、稍后时间

بعداً صحبت می‌کنیم.

ba'dan sohbat mee koneem.

我们以后再谈。

قبل

ghabl

之前时间

قبل از کلاس صبحانه می‌خورم.

ghabl az kelās sobhāne mee khoram.

上课前我吃早饭。

“在……之前”用 قبل از + 名词。

زود

zood

早时间

صبح زود بیدار می‌شوم.

sobh zood beedār mee shavam.

我一早起床。

زود 是“早”；زودتر 是“更早”。

دیر

deer

晚时间

دیر آمدی!

deer āmadee!

你来晚了！

دیر 是“晚”；دیرتر 是“更晚”。

频率تکرار۸

هر روز

har rooz

每天时间

هر روز صبح ورزش می‌کنم.

har rooz sobh varzesh mee konam.

我每天早上锻炼。

هر هفته

har hafte

每周时间

هر هفته فارسی می‌خوانم.

har hafte fārsee mee khānam.

我每周学波斯语。

هر ماه

har māh

每月时间

هر ماه به کتابخانه می‌روم.

har māh be ketābkhāne mee ravam.

我每月去图书馆。

هر سال

har sāl

每年时间

هر سال به دیدن پدربزرگ می‌روم.

har sāl be deedan-e pedarbozorg mee ravam.

我每年去看祖父。

معمولاً

ma'moolan

通常时间

معمولاً ساعت شش برمی‌خیزم.

ma'moolan sā'at shesh bar-mee-kheezam.

我通常六点起床。

گاهی

gāhee

有时时间

گاهی فیلم می‌بینم.

gāhee feelm mee beenam.

我有时看电影。

همیشه

hameeshe

总是时间

او همیشه زود می‌آید.

oo hameeshe zood mee āyad.

他总是早到。

هیچ‌وقت

heech-vaght

从不时间

من هیچ‌وقت دیر نمی‌کنم.

man heech-vaght deer namee konam.

我从不迟到。

هیچ‌وقت 后面的动词要用否定式。

提示 “上周”有两个说法：هفتهٔ گذشته 和 هفتهٔ پیش；“下周”是 هفتهٔ آینده 和 هفتهٔ بعد。书面语用 آینده/گذشته 更稳。

说明 “今年”是 امسال，“去年”是 پارسال，都是固定词，不要拆成 این سال / آن سال。“明年”才用短语 سالِ آینده。

一天 · روز

ساعت‌های روز

一天中的时段与问候

波斯语的问候按时段换：早上 صبح بخیر，下午 عصر بخیر，晚上 شب بخیر。先把时段词和问候语绑在一起记。

一天八个时段

时段	波斯文	转写	问候 / 说明
早上	صبح	sobh	صبح بخیر（早上好）
上午	قبل از ظهر	ghabl az zohr	上午（AM）；口语也说 صبح
中午	ظهر	zohr	ظهر بخیر 较少用，通常说 سلام
下午	بعد از ظهر	ba'd az zohr	عصر بخیر 更常用
傍晚	عصر	asr	عصر بخیر（下午好/傍晚好）
日落	غروب	ghoroob	غروب بخیر 也可以用
晚上	شب	shab	شب بخیر（晚安/晚上好）
午夜	نصف شب	nesf-e shab	半夜十二点

سلام صبح بخیر.

salām sobh bekheyr.

早上好。

سلام جمشید، صبح بخیر!

salām jamshid, sobh bekheyr!

你好贾姆希德，早上好！

شب بخیر، تا فردا.

shab bekheyr, tā fardā.

晚安，明天见。

صبح زود کجا می‌روی؟

sobh zood kojā mee ravee?

一大早去哪儿？

提示 صبح بخیر 用在早晨见面；شب بخیر 既可以是晚上见面问好，也可以是睡前道别。下午见面最自然的是 عصر بخیر，不是 بعد از ظهر بخیر。

说明 صبح 和 صبحانه 不同：صبح 是“早上”，صبحانه 是“早饭”。فردا صبح = 明天早上；صبحِ فردا = 明天的早上（名词短语）。

历法 · تقویم

سه تقویم

三种历法：伊朗阳历、公历、伊斯兰阴历

伊朗同时使用三套历法：阳历是官方历法，公历用于国际交往，伊斯兰阴历用于宗教节日。三套历法的月份名完全不同。

三套历法分工

历法	波斯文	一年长度	起点	主要用途
伊朗阳历	تقویم شمسی / خورشیدی	365/366 天	春分（نوروز）	官方、日常生活、生日
公历	تقویم میلادی / مسیحی	365/366 天	1 月 1 日	国际交往、签证、航班
伊斯兰阴历	تقویم قمری / هجری قمری	354/355 天	穆罕默德迁徙	رمضان、عید فطر等宗教节日

伊朗阳历的四季与月份

季节	波斯文	月份	中文
春	بهار	فروردین، اردیبهشت، خرداد	春天；诺鲁孜在 1 日
夏	تابستان	تیر، مرداد، شهریور	夏天；学校放假
秋	پاییز	مهر، آبان، آذر	秋天；学校开学
冬	زمستان	دی، بهمن، اسفند	冬天；雅尔达之夜

伊斯兰阴历十二个月

月	波斯文	转写	中文
1	محرم	moharram	穆哈兰姆月
2	صفر	safar	萨法尔月
3	ربیع‌الاول	rabi'ol-avval	拉比一世
4	ربیع‌الثانی	rabi'ol-sāni	拉比二世
5	جمادی‌الاول	jamādi-ol-avval	主马达一世
6	جمادی‌الثانی	jamādi-ol-sāni	主马达二世
7	رجب	rajab	赖哲卜月
8	شعبان	sha'bān	舍尔邦月
9	رمضان	ramazān	斋月
10	شوال	shavvāl	闪瓦鲁月
11	ذی‌القعده	zi-ol-gha'de	都尔喀尔德月
12	ذی‌الحجه	zi-ol-hejje	都尔黑哲月

阳历→公历

سالِ شمسی + ۶۲۱ ≈ سالِ میلادی

新年之后；新年前要 +622。

1405 + 621 = 2026

新年

۱ فروردین = نوروز = 春分

公历 3 月 20/21 日左右。

阴历

سالِ قمری ≈ ۳۵۴ روز

比阳历少约 11 天，节日每年提前。

سال شمسی ۱۴۰۵ برابر با چه سالِ میلادی است؟

sāl-e shamsee 1405 barābar bā che sāl-e meelādee ast?

伊朗历 1405 年相当于公历哪一年？

امسال سالِ ۲۰۲۶ میلادی است.

emsāl sāl-e 2026 meelādee ast.

今年是公历 2026 年。

در ماهِ رمضان روزه می‌گیرند.

dar māh-e ramazān rooze mee geerand.

斋月里人们封斋。

注意三套历法的月份名不能混：مه 是公历五月（May），مهر 是伊朗历七月（Mehr）；فروردین 不是 January，一月是 ژانویه。

说明伊朗阳历前 6 个月每月 31 天，第 7–11 月 30 天，最后一个月 29 天（闰年 30 天）。所以 1 月 1 日并不等于 1 月 1 日伊朗历；换算具体日期要查当年日历。

日期 · تاریخ

روز و ماه

日期、星期与“几号”

伊朗一周从 شنبه 开始，جمعه 是休息日。日期说“日 + 月”，日用序数词；问“几号”用 چندم。

一周

شنبه → یکشنبه → دوشنبه → سه‌شنبه → چهارشنبه → پنجشنبه → جمعه

从周六开始，周五休息。

问星期

امروز چند شنبه است؟

今天星期几？

emrooz chand shanbe ast?

问日期

امروز چندم است؟

今天几号？

emrooz chandom ast?

日期格式

روز + 序数词 + 耶扎菲 + 月

日 → 月；日用序数词。

بیستمِ بهمن

一号

اولِ ماه / یکمِ ماه

某月一日，两种说法都行。

avval-e māh / yekom-e māh

日期里的六个关键词

词	转写	中文	例
تاریخ	tāreekh	日期；历史	تاریخِ تولد（生日）
روز	rooz	天、日	روزِ دوشنبه（周一那天）
ماه	māh	月	ماهِ مه（五月）
سال	sāl	年	سالِ ۲۰۲۶
تقویم	taghveem	日历	تقویمِ شمسی
تعطیل	ta'teel	放假、休息	روزِ تعطیل（休息日）

امروز چندم است؟

emrooz chandom ast?

今天几号？

امروز سیزدهمِ اکتبر است.

emrooz seezdahom-e oktobr ast.

今天是十月十三号。

تاریخِ تولدِ من روزِ هشتمِ مه است.

tāreekh-e tavallod-e man rooz-e hashtom-e mey ast.

我的生日是五月八日。

فردا بیستمِ بهمن است، مگر نه؟

fardā beestom-e bahman ast, magar na?

明天是巴赫曼月二十号，不是吗？

در ایران جمعه تعطیل است.

dar eerān jom'e ta'teel ast.

在伊朗，星期五休息。

提示日期用序数词，不用基数词：سیزدهمِ اکتبر（十月十三日），不是 سیزده اکتبر。“在周一”说 روزِ دوشنبه 或直接 دوشنبه，不说 در دوشنبه。

说明 تعطیل 是形容词/名词“放假”；复数 تعطیلات 是“假期”。“放假日”说 روزِ تعطیل；“放假了”说 تعطیل است。

钟点 · ساعت

ساعت و مدت

钟点、时长与“从……到……”

钟点读法的完整表在数字专题；这一节只补“时长”和“从几点到几点”，以及 ساعت 的两个意思。

整点

ساعت + 数字 + است

……点。

sā'at do ast.

过

ساعت + 数字 + و + 分 + است

几点过几分。

sā'at do o rob' ast.

差

分 + به + 下一个整点 + است

差几分到几点。

panj dagheege be se ast.

从…到…

از ساعتِ … تا ساعتِ …

从几点到几点。

az sā'at-e hasht tā noh

时长与分数

时长词	波斯文	转写	中文
小时	ساعت	sā'at	小时；也指钟表/几点
分钟	دقیقه	dagheege	分钟
秒	ثانیه	sāniye	秒
一刻钟	ربع	rob'	四分之一小时
半	نیم	neem	一半；نیم ساعت = 半小时
半小时	نیم ساعت	neem sā'at	半小时
一个半小时	یک ساعت و نیم	yek sā'at o neem	1.5 小时

کتابخانه از ساعت هشت صبح تا نه شب باز است.

ketābkhāne az sā'at-e hasht-e sobh tā noh-e shab bāz ast.

图书馆从早上八点开到晚上九点。

ما فقط نیم ساعت وقت داریم.

mā faghat neem sā'at vaght dāreem.

我们只有半小时。

هر روز هفت یا هشت ساعت می‌خوابم.

har rooz haft yā hasht sā'at mee khābam.

我每天睡七八个小时。

فیلم ساعت هفت و نیم شروع می‌شود.

feelm sā'at-e haft o neem shoroo' mee shavad.

电影七点半开始。

注意 ساعت سه 是“三点”，سه ساعت 是“三个小时”。词序反过来，意思就从“钟点”变成“时长”。问“多久”用 چند ساعت，问“几点”用 ساعت چند。

提示 “一个半小时”是 یک ساعت و نیم；“半小时”是 نیم ساعت。不要说 نیمه ساعت，也不要说 یک ساعتِ نیم。

语序 · ترتیب

جای قید زمان

时间状语放在哪

时间状语可以放句首，也可以放主语后；最常见、最稳的是主语后、动词前。无论放哪，动词都在句末。

时间状语的四个位置

位置	例子	中文	语感
句首	فردا کلاس داریم.	明天我们有课。	强调时间
主语后	من هر روز صبح ورزش می‌کنم.	我每天早上锻炼。	最自然
主语后（时间在宾语前）	او دیروز به بازار رفت.	他昨天去了市场。	叙事常用
时间名词短语	صبحِ فردا روزنامه روی میز است.	明早的报纸在桌上。	名词短语，不是状语

状语

فردا صبح + 动词

“明天早上”作状语，回答“什么时候”。

fardā sobh kelās dāreem.

名词短语

صبحِ فردا + 名词

“明天的早上”作名词，可作主语/定语。

rooznāme-ye sobh-e fardā

فردا صبح کلاس داریم.

fardā sobh kelās dāreem.

明天早上我们有课。

صبحِ فردا روزنامه روی میز است.

sobh-e fardā rooznāme rooy-e meez ast.

明早的报纸在桌上。

من هر روز قبل از صبحانه، در میدان ورزش می‌دوم.

man har rooz ghabl az sobhāne, dar meydān-e varzesh mee davam.

我每天早饭前在运动场跑步。

提示时间状语和地点状语谁先谁后不固定：من هر روز در دانشگاه فارسی می‌خوانم 和 من در دانشگاه هر روز فارسی می‌خوانم 都对。唯一不能动的是动词：它必须最后。

说明 فردا صبح 是“明天早上”（时间状语）；صبحِ فردا 是“明天的早上”（名词短语，常作主语或定语）。中间有没有耶扎菲，决定了它是状语还是名词。

工具 · ابزار

امروز چه روزی است؟

今天：三种历法对照

易错 · اشتباه‌ها

اشتباه‌های رایج

时间表达的十个辨析点

时间表达的错误多半是“少一个词”或“多一个介词”；有些说法不是错，只是口语变体。下面这些是课后练习里最常见的。

第一张：对与错

要点	✓ 这样说	✗ 这样说错	说明
在周一	روزِ دوشنبه / دوشنبه	در دوشنبه	星期前不用 در
在 2026 年	در سالِ ۲۰۲۶	در ۲۰۲۶	年份前加 سال
在五月	در ماهِ مه	در مه	月份前加 ماه
三点	ساعتِ سه	سه ساعت	顺序不同，意思不同
半小时	نیم ساعت	نیمه ساعت	固定说法
一个半小时	یک ساعت و نیم	یک ساعتِ نیم	用 و 连接
一天	یک روز	یک روزه	روزه = 斋戒 / ……天的

第二张：也有这种说法

要点	✓ 这样说	△ 也有人这么说	说明
上周	هفتهٔ گذشته / هفتهٔ پیش	هفتهٔ قبل	意思没错，只是不常听见
明年	سالِ آینده	سالِ بعد	书面用 آینده，口语才说 بعد
今年	امسال	این سال	意思没错，但很少这么说

注意 “在……之前/之后”用 قبل از / بعد از，不是 قبل به / بعد به：قبل از کلاس、بعد از ظهر。

提示伊朗历年份 + 621 ≈ 公历年份（新年之后）：۱۴۰۵ + ۶۲۱ = ۲۰۲۶。新年前（1 月 1 日到诺鲁孜）要 +622，因为伊朗历还没跨年。

说明时间词本身不带 را：说 فردا را می‌روم 错，直接说 فردا می‌روم。را 只标记特指的直接宾语。

زمان و تقویم فارسی